Amerikan İngilizcesi (Kuzey Amerika) ve İngiliz (Britanya) İngilizcesi arasındaki farklar çoğu zaman kafa karıştırmıştır. Herhangi birinin doğru ve diğerinin yanlış olduğunu söylemek mümkün değildir, fakat bulunulan ortama göre – örneğin İngiltere’de yaşıyorsanız Britanya İngilizcesini kullanmanız çok daha uygun olacaktır.

Amerikan İngilizcesi ve İngiliz İngilizcesi Arasındaki Farklar

1) İngiliz İngilizcesinde “our” ile biten kelimeler Amerikan İngilizcesinde “or” ile biter. 

Aşağıda her iki ülkenin telaffuzlarıyla birlikte dinleyebilirsiniz. İlki İngiliz İngilizcesi, ikincisi ise Amerikan İngilizcesi telaffuzudur.

 behaviour[/sayit]
behavior[/sayit] : davranış

 colour [/sayit]
color[/sayit] : renk

 labour[/sayit]
labor[/sayit] : iş gücü, emek

 rumour[/sayit]
rumor[/sayit] : söylenti

2) İngiliz İngilizcesinde genellikle çift “ll” ile biten kelimeler Amerikan İngilizcesinde tek “l” ile biter.

 cancelled[/sayit]
canceled[/sayit] : iptal olmuş

 jewellery[/sayit]
jewelery[/sayit] : mücevher

 woollen[/sayit]
wolen[/sayit] : yün

Fakat aşağıdaki kelimeler için bu kural tam tersi işler. Yani bu kelimelerde Amerikan İngilizcesinde kelime çift “ll” ile beter.

 fulfil[/sayit]
fulfill: [/sayit] : gerçekleştirmek

 skilful[/sayit]
skillful[/sayit] : yetenekli

 enrol[/sayit]
enroll[/sayit] : kaydolmak

3) İngiliz İngilizcesinde “ise” ile biten kelimeler genelikle Amerikan İngilizcesinde “ize” ile biter.

 organise[/sayit]
organize[/sayit] : organize etmek

 authorise[/sayit]
authorize[/sayit] : yetkilendirmek

 critise[/sayit]
critize[/sayit] : eleştirmek

Fakat aşağıdaki kelimeler için bu kural geçerli değildir. Yani hem İngiliz İngilizcesinde hem de Amerikan İngilizcesinde yazılışları aynıdır.

 advertise[/sayit]
advertise[/sayit] : reklam vermek

 arise[/sayit]
arise[/sayit] : yükselmek, artmak

 surprise[/sayit]
surprise[/sayit] : sürpriz

 revise[/sayit]
revise[/sayit] : revize (etmek)

 exercise[/sayit]
exercise[/sayit] : egzersiz yapmak

 advise[/sayit]
advise[/sayit] : tavsiyede bulunmak

 comprise[/sayit]
comprise[/sayit] : kapsamak

 compromise[/sayit]
compromise[/sayit] : uzlaşmak, anlaşmaya varmak

 disguise[/sayit]
disguise[/sayit] : kılık değiştirmek

 despise[/sayit]
despise[/sayit] : hor görmek

4) İngiliz İngilizcesinde “re” ile biten kelimeler Amerikan İngilizcesinde “er” ile biter.

 theatre[/sayit]
theater[/sayit] : tiyatro

 litre[/sayit]
liter[/sayit] : litre

 centre[/sayit]
center[/sayit] : merkez

 fibre[/sayit]
fiber[/sayit] : lif, elyaf

Tabi istisnalar kaideyi bozmaz. Örneğin;

 acre[/sayit]
acre[/sayit] : akre (4047m2).

5) İngiliz İngilizcesindeki bazı kelimeler Amerikan İngilizcesinde tamamen farklıdır.

 rubbish[/sayit]
trash[/sayit] : çöp

 full stop[/sayit]
period[/sayit] : nokta

 aubergine[/sayit]
eggplant[/sayit] : patlıcan

 courgette[/sayit]
zucchini[/sayit] : dolmalık kabak

 crisps[/sayit]
chips[/sayit] : patates cipsi

 chips[/sayit]
French fries[/sayit] : patates kızartması

 jacket potatoes[/sayit]
baked potato[/sayit] : kumpir

 biscuit[/sayit]
cookie[/sayit] : kurabiye

 puding[/sayit]
desert[/sayit] : tatlı

 sweets[/sayit]
candy[/sayit] : şekerleme

 candy floss[/sayit]
cotton candy[/sayit] : pamuk şeker

 fizzy drink[/sayit]
soda[/sayit] : asitli içecek

 football[/sayit]
soccer[/sayit] : futbol

 cheque[/sayit]
check[/sayit] : çek

 grey[/sayit]
gray[/sayit] : gri

 lift[/sayit]
elavator[/sayit] : asansör

 dustbin[/sayit]
trash can[/sayit] : çöp kovası

 toilet[/sayit]
restroom[/sayit] : tuvalet

 nappy[/sayit]
diaper[/sayit] : çocuk bezi

 trousers[/sayit]
pants[/sayit] : pantolon

 underground[/sayit]
subway[/sayit] : metro

 holiday[/sayit]
vacation[/sayit] : tatil

 queue[/sayit]
line[/sayit] : sıra, kuyruk

 postcode[/sayit]
zipcode[/sayit] : posta kodu

 defence[/sayit]
defense[/sayit] : savunma

 mobile phone[/sayit]
cell phone[/sayit] : cep telefonu

 motor way[/sayit]
highway[/sayit] : otoban

 high street[/sayit]
main street[/sayit] : ana cadde

 crossroads[/sayit]
intersection[/sayit] : dörtyol ağzı

 roundabout[/sayit]
traffic circle[/sayit] : yuvarlak kavşak

 flyover[/sayit]
overpass[/sayit] : üst geçit

 pavement[/sayit]
sidewalk[/sayit] : kaldırım

 car park[/sayit]
parking lot[/sayit] : otopark

 aeroplane[/sayit]
airplane[/sayit] : uçak

 lorry[/sayit]
truck[/sayit] : kamyon

 caravanl[/sayit]
trailer[/sayit] : karavan

 tyre[/sayit]
tire[/sayit] : tekerlek

 boot[/sayit]
trunk[/sayit] : araba bagajı

 bonnet[/sayit]
hood[/sayit] : araba kaputu

 petrol[/sayit]
gas[/sayit] : benzin

 hench[/sayit]
ripped[/sayit] : vücudu kaslı

 at weekends[/sayit]
on weekends[/sayit] : hafta sonlarında

 yours sincerely[/sayit]
sincerely yours[/sayit] : saygılarımla (mektuplarda)

6) Amerikalılar bir kelimenin ortasında yer alan “t” harfini “d” olarak telaffuz ederler.

 daughter[/sayit]
daughter[/sayit] : kız evlat

 water[/sayit]
water[/sayit] : su

 thity[/sayit]
thirty[/sayit] : otuz

 forty[/sayit]
forty[/sayit] : kırk

 city[/sayit]
city[/sayit] : şehir

7) Amerikan İngilizcesinde kelimede yer alan çift “tt” harfi duraksamalı söylenir. Oysaki İngiliz İngilizcesinde normal söylenir.

 button[/sayit]
button[/sayit] : düğme

 written[/sayit]
written[/sayit] : yazılı

8) Amerikan İngilizcesi ve İngiliz İngilizcesinde kelimenin sonunda yer alan “ile” farklı telaffuz edilir.

 fragile[/sayit]
fragile[/sayit] : kırılgan

 agile[/sayit]
agile[/sayit] : çevik, kıvrak

 fertile[/sayit]
fertile[/sayit] : verimli, bereketli

 mobile[/sayit]
mobile[/sayit] : mobil

9) Amerikan İngilizcesinde kelimenin sonunda yer alan “r” harfi telaffuz edilir, fakat İngiliz İngilizcesinde edilmez.

 far[/sayit]
far[/sayit] : uzak

 or[/sayit]
or[/sayit] : veya

 there[/sayit]
there[/sayit] : orada

10) Bazı kelimeler her ne kadar aynı yazılsalar da telaffuzları biraz farklıdır ve bunlarla alakalı tam bir kural yoktur.

 cant[/sayit]
cant[/sayit] : –ebilememek

 what[/sayit]
what[/sayit] : ne

 law[/sayit]
law[/sayit] : hukuk

 bath[/sayit]
bath[/sayit] : duş, banyo

 past[/sayit]
past[/sayit] : geçmiş

 ask[/sayit]
ask[/sayit] : sormak

 chance[/sayit]
chance[/sayit] : şans

 example[/sayit]
example[/sayit] : örnek

 laugh[/sayit]
laugh[/sayit] : gülmek

 advertisement[/sayit]
advertisement[/sayit] : ilan

 garage[/sayit]
garage[/sayit] : garaj

 tomato[/sayit]
tomato[/sayit] : domates

 mobile[/sayit]
mobile[/sayit] : mobil

 aunt[/sayit]
aunt[/sayit] : hala, teyze

11) Amerikan İngilizcesinde genellikle “present perfect” yapı yerine “simple past” yapı kullanılır. Oysa ki İngiliz İngilizcesinde bu çok yanlıştır. 

 I have just finished my work.[/sayit]
I just finished my work.[/sayit]  işimi şimdi bitirdim.

 I have got a gorgeous car[/sayit]
I got a gorgeous car.[/sayit]  Harika bir arabam var.

12) İngiliz İngilizcesinde tarih yazılırken önce gün, sonra ay ve en sonunda yıl yazılır. Amerikan İngilizcesinde önce ay, sonra gün ve en sonunda yıl yazılır.

 17 July 2010[/sayit]
July 17, 2010[/sayit]  17.07.2010

İngiliz (Britanya) ve Amerikan İngilizcesinde tarihin sadece sayısal ifadelerle yazılması da mümkündür.  İngilizlerin yazım şekli bizimkiyle aynıdır, fakat Amerikalılar önce gün, ardından ay ve sonunda tarih yazarlar, birbirleri arasında “/” işareti eklerler.

17.07.2010
07/17/2010

13) İngiliz İngilizcesinde kısaltmalardan sonra “nokta” işareti kullanılmaz. Amerikan İngilizcesinde ise kullanılır.

Mr Brown.
Mr.Brown

14) İngiliz İngilizcesinde örneğin anlamında “i.e.” ve “e.g.” kullanır. Amerikan İngilizcesinde sonuna virgül de eklenir.

i.e. veya e.g.
i.e., veya e.g.,

15) İngiliz İngilizcesinde yön belirten “ward” son ekinden hemen sonra “s” eki gelir. Amerikan İngilizcesinde ise böyle bir kural yoktur.

towards, forwards, rightwards
toward, forward, rightward (e doğru, ileriye doğru, sağa doğru)

16) Virgül veya nokta, tırnak işaretlerinden önce mi yoksa sonra mı gelmelidir? İngiliz İngilizcesinde nokta veya virgül tırnak işaretlerinin dışında kalmalıdır, fakat nokta ya da virgül tırnak işaretlerinin içindeki cümleye bağlıysa içinde kalmalıdır. Amerikan İngilizcesinde ise tırnak işaretlerinin içinde gelmelidir.

“I dont love you“, she said.[/sayit]
“This flower will make her feel better!“, he said[/sayit]

“I dont love you,” she said.[/sayit]  “Seni sevmiyorum”, dedi.

17) “Oxford Comma” veya “Serial Comma” olarak bilinen, bir cümlede “and” veya “or” bağlaçlarından hemen önce gelen virgül türü sadece Amerikan İngilizcesinde kullanır.

They have a cat, a dog, a monkey and a turtle.[/sayit]
They have a cat, a dog, a monkey, and a turtle.[/sayit]  Onların kedi, köpek, maymun ve kaplumbağası var.

Alıştırmalar

Konuyu tam anladığınızdan emin olmak için aşağıdaki testi mutlaka çözmeyi deneyin. Her ne kadar tam anlamış olsanız da bu alıştırmalar konuyu çok daha iyi anlamanızı sağlayacaktır.